Ráy tai (cerumen) là chất bảo vệ tai tự nhiên. Tuy nhiên, khi nó bị tích tụ quá mức hoặc bị đẩy sâu vào ống tai, nó có thể gây ra những cơn đau và khó chịu.
1. Triệu chứng thường gặp:
• Cảm giác đầy tai hoặc ù tai: Thường là dấu hiệu đầu tiên trước khi cơn đau xuất hiện.
• Đau nhói/âm ỉ: Đau tăng lên khi bạn nhai, há miệng, hoặc khi ráy tai bị nén sâu hơn (ví dụ: khi ngủ đè lên tai).
• Nghe kém: Thính lực giảm sút rõ rệt, đặc biệt là sau khi đi tắm hoặc bơi (ráy tai bị hút nước và nở ra).
• Ngứa ngáy hoặc chóng mặt nhẹ (hiếm gặp hơn).
2. Nguyên nhân gây tích tụ và đau:
• Sử dụng vật sắc nhọn/tăm bông: Đây là nguyên nhân hàng đầu. Việc ngoáy tai bằng tăm bông, kẹp gắp, hoặc các vật dụng khác sẽ đẩy ráy tai vào sâu hơn trong ống tai, thay vì lấy ra.
• Cấu tạo ống tai: Một số người có ống tai hẹp hoặc hình dạng bất thường khiến ráy tai tự đào thải kém hiệu quả.
• Máy trợ thính hoặc tai nghe nhét trong: Sử dụng thường xuyên có thể cản trở quá trình tự làm sạch của tai và nén ráy tai lại.
3. Cách xử lý an toàn:
• Không tự lấy ráy tai bằng vật nhọn: Tuyệt đối không dùng tăm bông, que kim loại hay vật sắc nhọn để ngoáy tai.
• Sử dụng thuốc làm mềm ráy tai: Bạn có thể dùng các loại dung dịch hoặc dầu chuyên dụng (như nước muối sinh lý, dầu ô liu ấm, hoặc các chế phẩm OTC) nhỏ vào tai trong vài ngày để làm mềm ráy tai.
• Đi khám Bác sĩ Chuyên khoa: Đây là cách an toàn và hiệu quả nhất. Bác sĩ Tai Mũi Họng sẽ sử dụng các dụng cụ chuyên dụng (như móc ráy, hút ráy hoặc bơm rửa) để lấy ráy tai ra ngoài mà không làm tổn thương ống tai hoặc màng nhĩ.
Quan trọng: Nếu bạn bị đau tai dữ dội, chảy dịch hoặc nghi ngờ thủng màng nhĩ, bạn không được tự ý bơm rửa hay nhỏ bất kỳ loại thuốc nào vào tai mà cần đi khám ngay lập tức.